mércores, 18 de maio de 2011

CADERNO DIDÁCTICO SOBRE MORALES


PRESENTACIÓN DO CADERNO DE TRABALLO: O REXURDIMENTO DO GALEGO NO BIERZO

HOMENAXE AO POETA BERCIANO
A Asociación Cultural Escola de Gaitas e a Comisión Cultural Martín Sarmiento queren dedicarlle ao poeta Antonio Fernández Morales este caderno de traballo de materiais didácticos co interese de difundir os seus escritos e render unha homenaxe ao autor dun libro moi singular e significativo publicado no ano 1861, un canto á terra do Bierzo, aos seus homes e mulleres, as súas xentes humildes.

POEMAS EN DIALECTO BERCIANO, SUBDIALECTO DO GALEGO
Morales pretende captar nos seus escritos a esencia da identidade do ser berciano que el asocia dun xeito brillante á súa fala. O propio autor vaino recoñecer así no prólogo do seu libro que titulou: “Ensayos poéticos en dialecto berciano” “…el dialecto que es la forma de expresarse corriente y en uso en las comarcas montañosas, es cierto que no está en ejercicio entre la clase culta de la sociedad berciana, quedando relegado al exclusivo dominio de las masas; pero eso no quiere decir que dejase de estar asaz generalizado en remotos tiempos, ni que haya razón para desdeñar un dialecto tan rico en voces de expresivo sentido… si bien el berciano es un subdialecto gallego, se castellaniza á medida que los pueblos del país de que me ocupo se van acercando á Castilla, ó se galleguiza completamente según que sus opuestos confines van tocando los de Galicia.”

O REXURDIMENTO DO GALEGO NO BIERZO
A idea de editar un libro dedicado á terra para dignificar a fala da xente común, foi unha constante en diversas literaturas de idiomas sen normalizar na Europa do século XIX. En Galicia o ilustrado galego berciano Martín Sarmiento adiantárase en máis de 100 anos publicando as súas “1200 Coplas ou o Coloquio de vinte catro galegos rústicos ”. Podemos consideralo así o primeiro precursor dun movemento que nace realmente para os críticos cando Rosalía de Castro publica en 1863 “Cantares gallegos”. Pero o certo é que poetas como Fernández Morales poden e deben ser, especialmente para os bercianos, o punto de partida desta reivindicación lingüística e cultural que se coñece como Rexurdimento, porque o idioma galego vaise dotar a partir desta época de textos escritos por autores cultos, despois de pasar un longo período de varios séculos (chamados Séculos Escuros) nos que a lingua subsistira tan só por tradición oral. Este feito tampouco o pasou por alto o noso poeta que recorda o uso normalizado de falas como o galego na Idade Media.
150 anos“Ensayos poéticos en dialecto berciano” 1861-2011
En 1861 publicábanse os “Ensayos poéticos en dialecto berciano”, antes que Rosalía edite os seus “Cantares Gallegos” (un 17 de maio do 1863) e sendo o libro de Antonio Fernández Morales todo un referente para o chamado Rexurdimento da literatura en galego é un feito pouco recoñecido ata o de agora por un Bierzo reprimido culturalmente e unha Galicia inconsciente. Este é o principal motivo polo cal no transcurso do presente ano 2011 no que se cumpren os 150 da publicación, o autor vai ser motivo de varias actividades dirixidas a prestixiar e divulgar a súa obra.
Este ano coincidindo coa celebración do Día das Letras como outros anos se lle renderán diversos homenaxes nos colexios e institutos bercianos que dende hai 9 anos veñen impartindo galego como materia optativa grazas a un programa acordado coas administracións educativas das Comunidades Autónomas de Castela e León e de Galicia e que permite que máis de 1000 familias bercianas hoxe coñezan mellor o idioma dos seus avós e no que Morales escribía.
Precisamente a Escola de Gaitas e a Comisión Cultural Martín Sarmiento elaboran este caderno para que os centros de ensino conten con materiais válidos para a divulgación desta obra clave para entender mellor o noso patrimonio cultural e lingüístico. Está pensado como un estudo comparativo de Fernández Morales con outros autores do Rexurdimento galego, propoñendo diversas actividades.Este traballo didáctico foi elaborado por Héctor m. Silveiro Fdez e conta coa colaboración da Secretaría Xeral de Política Lingüística dependente da Consellaría de Educación da Xunta de Galicia.

Ningún comentario:

Publicar un comentario