sábado, 12 de xaneiro de 2013

UN REPASO POLOS TEXTOS DO GALEGO NO BIERZO

Tirado dunha proposta didáctica chamada O mego na escola para os centros bercianos e os alumnos/as do programa de galego que editou nun pdf o ano 2006 a Comisión Cultural Martín Sarmiento. 


SARMIENTO O PRECURSOR

Sarmiento foi o primeiro en se decatar e valorar este patrimonio común que conservamos e que é á vez unha das compoñentes máis significativas da nosa identidade. A fala foi durante moitos séculos un patrimonio conservado polas xentes humildes, que non sabían ler e escribir, pero eran quen de máximas como: “Do mal peito, mal feito” ou “Das palabras non o sonido, senón no sentido” . Sarmiento sería dos poucos coñecedores neses séculos escuros para a literatura en galego da magnífica poesía medieval en lingua galega conservada en manuscritos que tivo ocasión de consultar en Toledo. El foi o primeiro en compoñer á imitación do que o pobo facía o Coloquio en mil duascentas coplas galegas.

(coplas da 26-31) (coplas 32-37) (coplas 162, 168-219, 221-223)
PROPOSTAS DIDÁCTICAS
Primaria:
TEXTO A)Cantas dos produtos que se venden neste mercado da época de Sarmiento coñeces?
Coa axuda do teu mestre/a intenta buscar as palabras que non entendas.
Realizade un mural do mercado cos debuxos cos produtos que identificastes.
TEXTO B) Esta obra de Sarmiento é un Coloquio no que interveñen personaxes. De que cres falan nestas coplas Perucho e Maruxa?
Secundaria:
TEXTO A)Identifica todos ou case todos os produtos que se venden no mercado descrito por Sarmiento facendo uso dun dicionario.
Sarmiento facía estas enumeraciois para cubrir diversos campos semánticos, organiza por campos semánticos os substantivos que aparecen.
Compara un mercado daquela cos de hoxe. Que semellanzas e diferenzas atopas?
TEXTO B) Esta obra é un Coloquio de 24 rústicos, no texto falan dous labregos e por que cres que Maruxa se lembra do Nadal. Que ten que ver isto coa morte do Rei da que fala Perucho?
Localizas no textos A e B algunha ironía ou retranca? Explícaa.


DA TRADICIÓN Á RECREACIÓN DE FERNÁNDEZ MORALES
Logo virían autores no XIX no chamado Rexurdimento das Letras que recrearían tamén a fala e as formas de cantar tradicionais para realizar obras magníficas como é o caso dos Ensayos Poéticos en dialecto berciano, de Antonio Fernández y Morales (1861) unha obra extensa (9.137 versos) e clave para entender en toda a súa dimensión este período da nosa literatura, posto que se adiantaría á tan popular Rosalía de Castro. Seleccionamos aquí dous anacos de dous poemas distintos:

(Do poema Villafranca e a vendima) 
(Do poema A caza maior)
PROPOSTAS DIDÁCTICAS
Primaria:
Para entender ben os textos usa o dicionario e consulta ao teu mestre/a.
Cal dos dous textos che resultou máis divertido? Por que?
Saberías localizar algún castelanismo nos textos? E algún trazo dialectal propio do galego do Bierzo?
Secundaria:
Organiza un pequeno vocabulario coas palabras que non entendas.
Localiza castelanismos e trazos dialectais do galego do Bierzo.
Repara nos topónimos citados e contrástaos coa denominación actual.
En que se parece o primeiro texto de Morales e o anterior de Sarmiento?

Ningún comentario:

Publicar un comentario