domingo, 19 de maio de 2013

A PALABRA DA SEMANA: GOLLARAPOS

Antonio Fernández Morales no seu catálogo trata est apalabra coma unha expresión "en gollarapos" ademias de contemplala como substantivo masculino. No tocante á definición  Morales comenta: "dise das aves que non teñen plumas, nin plumín aínda.// En coiros// En sentido metafórico aplícase aos lampiños", é dicir, aos que non teñen barba.

Referíndos ás aves sen plumas atopámolo usado nos seguintes versos nos que Don Liso, un señorito tolo que coma unha "pita cloca" empola nun cesto a modo de nial cen ovos:

...y aos dez meses ya sentía
picarlle os polos n´o cu.

C´o gozo, seiq´índa máis

se bebeu de dous cachapos

d´hipocrás; mais por cen ráis
non dera, anq´en gollarapos,
os seus fillos naturais.

 (do poema Proba d´amor)

Tamén na terceira estrofa deste poema usa a expresión "en coiros".

Mais a palabra gollarapos será empregada noutro sentido máis metafórico nos seguintes versos noso autor:

Nunca entre os señoritos
un polo falta
aínda en gollarapos
que toque a flauta.
Y en corro aparte
bailan c´as señotitas
polkas e valses.

(do poema "O San Roque en Paradela")

Poderían estar escuro o sentido destes versos ou aberto a varias interpretaciois se non fosen seguidos na seguinte estrofa dunha lóxica explicación:

Como hay nas romerías
muita confianza,
 sin fraques nin lebitas
os polos andan.
no mes d´Agosto
sofoca hats a camisa
sobre d´os hombros.

Nas nosas habituais consultas esta palabra non aparece nin dicionario da RAG ou no dicionario dos dicionarios esta palabra non aparece, pero si atopamos cairo ou queirés que serían sinónimos. Silverio Cerradelo nun artigo do número 34 da revista da Sociedade Galega de Historia Natural realiza unha revisión do léxico do nome das aves no que se cita a nosa palabra.

No Atlas Lingüístico do Bierzo (ALBI) a publicación do IEB tamén se cita incluíndose neste cado coa alternancia vocálica gullarapo que se usa en Dragonte e nas proximidades, aínda que pode ser usada outra expresión "coiracho" ou "en coirachos". Véxase a imaxe tirada do ALBI coa que acompañamos esta entrada.





Ningún comentario:

Publicar un comentario